Grip mevsimi yavaş yavaş gerilerken öksürük, burun akıntısı ve halsizlik yapan solunum yolu enfeksiyonları tamamen ortadan kalkmış değil. Uzmanların dikkat çektiği virüslerden biri de insan metapnömovirüsü, yani kısaca HMPV.
Grip ya da RSV kadar bilinmeyen bu virüs, belirtilerinin soğuk algınlığı ve griple çok benzer olması nedeniyle kolayca karıştırılabiliyor. HMPV yeni keşfedilmiş bir virüs değil; 2001 yılında tanımlansa da insanlarda çok daha uzun süredir dolaşımda olduğu düşünülüyor ve özellikle kış sonu ile ilkbahar başında daha sık gündeme geliyor.
HMPV'nin bu kadar az bilinmesinin en önemli nedenlerinden biri, çoğu kişide hafif seyretmesi. Birçok vaka günlük hayatta "üşüttüm", "grip oldum" ya da "mevsim geçişi çarptı" diye yorumlanabiliyor. Oysa tabloya neden olan etken bazen bu virüs olabiliyor. Uzmanlara göre özellikle grip sezonu gerilerken ortaya çıkan bazı solunum yolu enfeksiyonlarında HMPV de olasılıklar arasında yer alıyor.
BELİRTİLER BİRBİRİNE ÇOK BENZİYOR
HMPV enfeksiyonu çoğu kişide hafif seyrediyor ve birkaç gün içinde düzelebiliyor. En sık görülen belirtiler arasında öksürük, ateş, burun tıkanıklığı, boğaz ağrısı, hırıltı ve nefes darlığı yer alıyor. Bazı vakalarda döküntü de görülebiliyor. Ancak bazı kişilerde tablo daha ağır ilerleyebiliyor ve bronşit, zatürre ya da orta kulak enfeksiyonu gibi sorunlara yol açabiliyor.
Virüs özellikle küçük çocuklarda, ileri yaştaki kişilerde ve bağışıklık sistemi zayıf olan bireylerde daha ciddi sonuçlar doğurabiliyor. Astım ya da KOAH gibi kronik solunum yolu hastalığı bulunan kişilerde belirtilerin ağırlaşmasına da neden olabiliyor. Bu yüzden her üst solunum yolu enfeksiyonunu basit bir nezle gibi değerlendirmemek gerekiyor.
NASIL BULAŞIYOR, NEDEN ZOR FARK EDİLİYOR?
HMPV, enfekte kişiyle yakın temas yoluyla ya da virüs bulaşmış yüzeylere dokunulmasıyla yayılıyor. Belirtiler genellikle virüs alındıktan birkaç gün sonra ortaya çıkıyor. Bulaştırıcılığın özellikle hastalığın ilk günlerinde daha yüksek olduğu, ancak bazı kişilerde daha uzun sürebildiği belirtiliyor. Bu da ev içinde, okulda, iş yerinde ya da kapalı alanlarda yayılımı kolaylaştırabiliyor.
Virüsün zor fark edilmesinin bir diğer nedeni de her hastada özel olarak test edilmemesi. Şiddetli bir soğuk algınlığı ya da grip benzeri tabloyla sağlık kuruluşuna başvuran kişilerin çoğunda, belirtiler benzer olduğu için hangi virüsün sorumlu olduğunu netleştiren ayrı testler her zaman yapılmıyor. Bu nedenle HMPV kaynaklı birçok enfeksiyon, başka bir viral hastalık gibi değerlendirilip dinlenme ve destek tedavisiyle takip edilebiliyor.
AŞISI YOK, TEDAVİ DESTEKLEYİCİ
Şu an HMPV'ye karşı onaylı özel bir aşı bulunmuyor. Virüse yönelik doğrudan hedefe yönelik özel bir tedavi de yok. Bu nedenle yaklaşım daha çok destekleyici bakım üzerine kuruluyor. Dinlenme, yeterli sıvı alımı ve belirtileri hafifletmeye yönelik yöntemler öne çıkıyor.
Uzmanların en temel uyarısı ise şu: Çoğu vaka hafif geçse de nefes darlığı, uzayan yüksek ateş, belirgin halsizlik, hırıltı ya da genel durumda belirgin kötüleşme varsa tabloyu hafife almamak gerekiyor. Özellikle çocuklarda, yaşlılarda ve kronik hastalığı olan kişilerde dikkatli olunması önem taşıyor.
Korunma yöntemleri ise diğer solunum yolu virüslerinde olduğu gibi oldukça tanıdık. Hastayken evde kalmak, elleri sık yıkamak, sık dokunulan yüzeyleri temiz tutmak ve öksürük-hapşırık hijyenine dikkat etmek, yayılımı azaltmada önemli rol oynuyor.
Kısacası grip mevsimi sona eriyor gibi görünse de ilkbahara girerken öksürük ve burun akıntısının nedeni her zaman grip olmayabilir; HMPV de bu dönemde sessizce dolaşan virüslerden biri olabilir. /HÜRRİYET.COM.TR
(New York Post'un "This flu-like illness you've never heard of is rising — what you need to know" başlıklı haberinden derlenmiştir.)