Türkiye, 3 yıl önce bugün Kahramanmaraş merkezli 11 ili etkileyen 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki depremlerin acısıyla sarsıldı. Yaklaşık 14 milyon vatandaşı etkileyen 6 Şubat depremlerinde 53 bin 537 kişi hayatını kaybetti, 107 bin 213 kişi yaralandı. Deprem bölgesinde devletin tüm imkanları seferber edildi, asrın inşasıyla 455 bin konut inşa edildi.
Türkiye, üç yıl önce 6 Şubat’ta saat 04.17'de Pazarcık’ta 7,7; saat 13.24'te ise Elbistan’da meydana gelen 7,6 büyüklüğündeki depremlerin acısıyla sarsıldı.
Toplam 120 bin kilometre karelik alanda 14 milyon vatandaşın doğrudan etkilendiği depremler, 11 il, 124 ilçe, 6 bin 929 köy ile mahallede ağır yıkımlara yol açtı.
Afet sonrası ilan edilen 7 günlük milli yas ve OHAL süreciyle birlikte, devletin tüm imkanları seferber edildi.
Asrın felaketinde 53 bin 537 kişi hayatını kaybetti, 107 bin 213 kişi yaralandı.


650 BİN PERSONEL GÖREV YAPTI
Kamu kuruluşları, mahalli idareler, sivil toplum kuruluşları ve gönüllülerin seferber olduğu deprem sonrası, bölgeye su, gıda, ilaç ve giyecek başta olmak üzere tüm yaşam malzemeleri hızla gönderildi.
Depremlerde hasar gören 39 bin enkazda arama, yaşam olduğu belirlenen 26 bin 32 binada ise arama kurtarma faaliyeti gerçekleştirildi.
Bölgede müdahale çalışmaları kapsamında 11 bin 488'i uluslararası, 35 bin 250'si arama kurtarma, 142 bini güvenlik personeli olmak üzere toplam 650 bin personel görev yaptı.
Deprem bölgesine, 20 bin araç ve ağır iş makinası, 141 helikopter, 182 uçak, 23 gemi yardım için durmaksızın çalıştı. Deniz Kuvvetleri Komutanlığının gemileri yardım için bölgeye ulaştırıldı.
Hava araçlarıyla sıhhi tahliye, personel nakli, malzeme nakli, yangın söndürme faaliyetleri yürütülerek bu kapsamda 17 bin 500 sorti gerçekleştirildi.
Türk Hava Yolları (THY) öncülüğünde 13 bin 701 seferiyle 2 milyonu aşkın yolcu ve 712 kargo seferi ile 32 bin 770 ton yardım malzemesi ulaştırıldı.
Ayrıca yerli ve milli insansız hava araçları da deprem bölgesinde arama kurtarma ve koordinasyon çalışmalarına destek verdi.
Asrın felaketinin ardından AFAD koordinasyonunda kara, hava ve deniz yoluyla 3 milyon 549 bin 443 afetzede deprem bölgelerinden tahliye edildi.

350 ÇADIR KENT VE 428 KONTEYNER KENT KURULDU
Afetin etkili olduğu 11 ilde, çadır ve konteyner kent alanları belirlendi. Geçici barınma alanları oluşturularak 1 milyon çadır sevk edildi ve 350 çadır kentte 645 bin çadır kuruldu. Yaklaşık 2,5 milyon afetzedeye barınma imkanı sağlandı.
Geçici barınma hizmeti verilen Kredi Yurtlar Kurumu (KYK) yurtlarında 477 bin 952 kişi, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) yurtlarında 710 bin 266 kişi olmak üzere tesislerde toplam 1 milyon 188 bin 218 afetzede misafir edildi.
Ayrıca 428 konteyner kentte 220 bin konteyner kuruldu. 707 bin afetzede bu konteynerlerde misafir edildi. Konteyner kentlerde barınmanın yanı sıra beslenme, eğitim, sağlık ve diğer sosyal donatı alanları vatandaşların hizmetine sunuldu.
Milli Savunma Bakanlığı (MSB), gemilerini seferber ederek yaşam alanları oluşturdu. Hastaneler ve okullar açıldı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) vagonlarında depremzede vatandaşlarımıza konaklama imkanı sağladı.
Konteyner kentlerde kalan vatandaşların gıda ve market alışverişleri için İçişleri Bakanlığı koordinasyonunda AFAD-Kızılay işbirliği ile maddi destek sağlandı.
TCG BAYRAKTAR VE TCG SANCAKTAR GEMİLERİ SAĞLIK HİZMETİ VERDİ
Türk Silahlı Kuvvetlerince deprem bölgesinde 57 tabur ve 100 arama kurtarma timi olmak üzere toplam 40 binden fazla asker, uzman ve teknik personel görev yaptı. 29 arama kurtarm köpeği de bu çalışmalara destek sağladı. Bu sayede arama kurtarma timleri tarafından 327 kişi enkaz altından çıkarıldı.
65 uçak, 71 helikopter, İHA-TİHA'lar dahil hava yardım köprüsü kurularak arama-kurtarma personelinin, yardım malzemelerini bölgeye ulaştırdı, yaralılar ve bölgeden ayrılmak isteyenlerin nakledilmesi sağlandı.
Adana İncirlik'te kurulan merkezden 300'den fazla köye, 32 ilçeye ulaşıldı. Hava araçları ile 6 binden fazla sorti yapılarak 1 yılda yapılan sorti sayısına 1 ayda ulaşıldı ve 22 binden fazla vatandaş tahliye edildi.
Deniz Nakliye Koridoru kapsamında, TCG Sancaktar ve TCG Bayraktar gemileri arama kurtarma personeli ve iş makinaları yüklü olarak İskenderun'a gönderildi. TCG İskenderun gemisi yaralılar ve bölgeden ayrılmak isteyenleri Mersin'e tahliye etti. 24 gemi Mersin, İskenderun, Antalya, Taşucu ve Girne'de teyakkuz durumunda tutuldu. Deprem bölgelerinde 9,5 milyon paket kumanya dağıtıldı, 112 sahra mutfağı ve 49 sahra fırını ile günlük 160 bin sıcak yemek, 400 binden fazla ekmek üretim kapasitesine ulaşılarak, 7,2 milyon vatandaşa sıcak yemek verildi, 13,8 milyon ekmek dağıtıldı, ayrıca gıda ve su güvenliği için de 4 gıda ve su kontrol laboratuvarı kuruldu.
TCG Bayraktar ve TCG Sancaktar gemileri içindeki malzemelerin nakliyesinin ardından deprem bölgesinde Rol-2 seviyesinde hastane olarak sağlık hizmeti verdi. Depremin ilk anından itibaren tüm kışla ve sosyal tesisler afetzedelerin kullanımına açıldı, orduevi ve özel eğitim merkezlerinde depremzedeler misafir edildi. Uygun olan askeri tesisler hizmete açılarak binlerce kişi ağırlandı.
Türk Silahlı Kuvvetlerine (TSK) bağlı birimler tarafından 72 bin çadırın kurulumu gerçekleştirildi ve envanter bulunan 3 bin 700 soğuk iklim çadırlarının tamamı ihtiyaç sahiplerine ulaştırıldı. Bor'daki fabrikalar başta olmak üzere askeri fabrikalarda 24 saat esasına göre çadır ve konteyner üretimi yapılarak 13 bin çadır, 856 soğuk iklim çadırı ve 529 konteynerin ihtiyaç yerlerine sevki sağlandı. Yaşam destek faaliyetleri kapsamında; 9 ilde 619 mutfak, fırın, banyo, çamaşırhane, tuvalet, lojistik üs kuruldu ayrıca 251 Mehmetçik Okulu açıldı.
Göktürk uydusu ve İHA'larla bölge taranarak yıkımın fotoğrafı çıkarıldı, elde edilen veriler Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile paylaşıldı.


ASRIN FELAKETİ'NDEN ASRIN İNŞASINA: 3 YILDA 455 BİN KONUT YAPILDI
Merkezi Yönetim Bütçesi kaynaklarından depremin yol açtığı kayıp ve zararın telafisi ile afet risklerinin azaltılmasına yönelik 2025 yılı sonu itibarıyla toplam 3,6 trilyon lira (yaklaşık 91,5 milyar dolar) harcama yapıldı.
Depremlerin ardından geçen 3 yılda kamu kurum ve kuruluşları, özel sektör, sivil toplum kuruluşları (STK) ve uluslararası kuruluşlarla işbirliği içinde yapılan ihtiyaç değerlendirmeleri sonucu deprem hasarlarının telafisine yönelik çalışmalar yoğun şekilde sürdürülüyor. Afetzedelerin barınma ihtiyacının karşılanmasına öncelik verilirken kalıcı konutların yapımına yönelik çalışmalarda sona gelindi.
Deprem bölgesinde, bugüne kadar gerçekleştirilen kura törenleri sonucu toplam 433 bin 667 konut ile 21 bin 690 iş yerinin kurası tamamlandı.
Bölgede eğitim-öğretim faaliyetlerinin devam edebilmesini teminen yürütülen çalışmalar kapsamında 13 bin 321 derslik inşası için toplam 72 milyar lira, 2 bin 776 dersliğin güçlendirmesi için 6,9 milyar lira harcandı. Bölgede tüm inşaat çalışmaları tamamlandığında deprem öncesine göre derslik sayısında yüzde 15 artış sağlanması planlanıyor.
Bölgede bulunan üniversitelerin fakülte binalarının yeniden yapım, güçlendirme ve bakım-onarımları ile kampüs altyapılarının yenilenmesi işleri kapsamında 5,1 milyar lira harcama yapıldı. 2026 Yılı Yatırım Programı'nda depremde hasar gören yapıların yeniden inşası, güçlendirilmesi, bakım ve onarımları kapsamında söz konusu üniversitelere 2,4 milyar lira ödenek ayrıldı.
İŞ GÜCÜ PİYASASINI DESTEKLEME ÇALIŞMALARINA ÖNEM VERİLDİ
Deprem bölgesinde istihdam kaybının önüne geçmek ve iş gücü piyasasını desteklemek amacıyla aktif iş gücü politikalarına büyük önem gösterildi.
Bu kapsamda deprem bölgesindeki 11 ilde toplam 60 bin 582 kişi işbaşı eğitim programları ve meslek kurslarından faydalandırıldı, yaklaşık 2,9 milyar lira kaynak bu alana aktarıldı.
Deprem bölgesindeki illerde bulunan yerel yönetimler tarafından verilen hizmetlerin aksamadan yürütülebilmesi için altyapı yatırımlarının yanında çevre düzenlemesi ile araç, gereç ve ekipmanların temini amacıyla Merkezi Yönetim Bütçesi kaynaklarından yerel yönetimlere yaklaşık 4 milyar lira nakdi kaynak gönderildi.
Toplam proje tutarı 21,9 milyar lira olan projelerle deprem bölgesindeki belediyelerin acil nitelikli altyapı ve araç ekipman talepleri karşılanıyor.
Ağırlıklı olarak elektrik dağıtım şebekesi olmak üzere enerji altyapısında meydana gelen hasarların giderilmesine yönelik 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 51,1 milyar lira harcandı.
TARIM, ULAŞTIRMA VE SANAYİ PROJELERİ
Kara yolu ve otoyollarda hasarın giderilmesine yönelik geçen yıl sonu itibarıyla yaklaşık 19,8 milyar lira harcama yapıldı.
Kurulacak yeni yerleşim yerleri ile konut ve sosyal tesis alanlarına erişim sağlanması için 40 milyar lira, kent içi yolların onarımı için yaklaşık 8,5 milyar lira harcandı.
Demir yolu hatlarının onarımı için 2025 sonu itibarıyla 26,4 milyar lira yatırım gerçekleştirildi, bu hatlar için 2027 yılına kadar 31,5 milyar lira harcama yapılması planlanıyor.
Tarım sektöründe 2025'te 11 ilde toplam 17,4 milyar lira destek ödemesi yapıldı.
Türkiye için önemli üretim ve ihracat üssü olan deprem bölgesinde özellikle imalat sanayisi başta olmak üzere iktisadi faaliyetlerin iyileştirilmesi ve bölgenin ayağa kaldırılması için çalışmalar sürdürülüyor.
Küçük sanayi sitesi (KSS) yatırımları, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) ve kalkınma ajanslarının bölgedeki sanayicilere yönelik destekleri aracılığıyla sanayi kesiminin toparlanabilmesi için toplam 17,6 milyar liralık kaynak harekete geçirildi.

SAATTE 23 KONUT ÜRETİM HIZINA ULAŞILDI
Bölgedeki inşa faaliyetlerinde ulaşılan teknik kapasite, konut üretim hızını en üst seviyeye taşıdı. Yapılan planlamalar doğrultusunda saatte 23, günde ise ortalama 550 konut üretilerek afetzedelerin kullanımına sunuldu.
İnşa edilen konutlar yalnızca barınma alanı değil; sosyal donatıları, parkları, kültürel alanları ve şehir meydanlarıyla bütüncül bir yaşam alanı olarak tasarlandı.
Deprem konutlarındaki büyük ilerlemenin sembolü olarak, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın teşrifleriyle düzenlenen törende 455 bininci konutun anahtarı hak sahibine verildi.
KIRSAL KALKINMA VE ESNAFA DESTEK
Bölgenin ekonomik ve sosyal dokusunu korumak amacıyla yürütülen projeler sadece şehir merkezleriyle sınırlı kalmadı. Çalışmalar kapsamında, yerel ekonomiyi canlandırmak amacıyla 11 ilde 43 bin yeni dükkan inşa edildi. 4 bin 333 köyde yürütülen çalışmalarla 63 bin köy evi tamamlanarak teslim edildi.
Türkiye’nin çevre uzunluğuna eş değer olan 11 bin kilometrelik altyapı projesi hayata geçirildi.
Kırsal nüfusun yerinde kalmasını sağlamak amacıyla aslına uygun şekilde inşa edilen köy evleri ve dükkanlar, deprem bölgesindeki hayatın normale dönmesinde kritik rol oynamaya devam ediyor. /TRTHABER