Bugün, 12 Ocak 2026 Pazartesi
Yaşlanma süreci ile ilgili yapılan dikkat çekici bir araştırma, beynin üç kritik dönemde beklenmedik hızlanmalar yaşadığını ortaya koydu. Uzmanlara göre bu kırılma anları, doğru zamanda atılan adımlarla kader olmaktan çıkarılabilir.
Yaşlanma süreciyle birlikte hafızada yaşanan hafif duraksamalar doğal kabul edilse de, yapılan yeni bir araştırma bilişsel gerilemenin insan ömründe üç kritik "kırılma noktası" olduğunu ortaya koydu.
Nature Aging dergisinde yayımlanan çalışmaya göre; 57, 70 ve 78 yaşları, beyin yaşlanmasının en belirgin şekilde hızlandığı dönemler olarak kaydedildi.
Cambridge Üniversitesi’nden Prof. Barbara J. Sahakian ve uzun ömür uzmanı Dr. Sabine Donnai, bu yaşlardaki ani değişimlerin nedenlerini ve korunma yollarını şu şekilde detaylandırıyor...
57 YAŞ (FİZİKSEL DEĞİŞİM DÖNEMİ)
57 yaş sonrası beyin hacmindeki azalma belirginleşiyor. Sinir lifleri ağının zayıflamasıyla beynin bölgeler arası iletişimi yavaşlıyor. Uzmanlar bu durumu "geniş bant internetin yavaşlamasına" benzetiyor. Bu dönemde özellikle menopoz süreci, hormonal değişimler ve orta yaş kilo alımı (obezite), beyne giden besin desteğini azaltarak iltihaplanmayı (enflamasyon) tetikliyor.
70 YAŞ (EMEKLİLİK ETKİSİ)
Habere göre bu evrede düşünme ve öğrenmeden sorumlu bölgelerde "kortikal incelme" ve "tau" proteinlerinin birikimi görülüyor. Prof. Sahakian, bu dönemi "emeklilik etkisi" olarak adlandırıyor. Zihinsel uyarımın azalması ve "nasıl olsa tecrübeliyim" diyerek yeni zorluklardan kaçınmak, sinir yollarının hızla körelmesine neden oluyor.
78 YAŞ: YAŞA BAĞLI HASARLARA KARŞI DİRENÇ
Beyin hacmi ve kan akışının iyice azaldığı bu dönemde, kişinin çocukluktan itibaren biriktirdiği "bilişsel rezervler" devreye giriyor. Bu rezervi güçlü olanlar, yaşa bağlı hasarlara karşı daha dirençli kalıyor.
KORUNMAK İÇİN "10 YIL ÖNCESİ" KURALI
Uzmanlar, bilişsel gerilemenin kader olmadığını, yaşam tarzı değişikliklerinin riskin yüzde 90'ını belirlediğini vurguluyor.
İşte 'altın' değerindeki tavsiyeler...
Sadece spor salonunda değil, günlük hayatta da aktif olun. Yürüyen merdivende yürümek, sandalyeden el desteği almadan kalkmak ve ağırlık taşımak nöroprotektif etki yaratır. Bulmaca veya sudoku gibi alışılmış aktivitelerle yetinmeyin. Dil öğrenmek veya dans kursuna gitmek gibi beyni gerçekten zorlayacak "yeni" işlere yönelin. Yalnızlık, beyin yaşlanmasıyla bağlantılı proteinleri yüzde 30 ila yüzde 60 oranında artırabiliyor. Yüz yüze sosyalleşmek beyin sağlığı için hayati önem taşıyor. Plastik bardaklardan sıcak içecek içmemek, stresten kaçınmak ve işlenmiş şeker tüketimini sınırlamak, beyindeki kronik enflamasyonu durdurmak için kritik.
"ZİHİN SAĞLIĞI İÇİN ŞİMDİ HAREKETE GEÇİLMELİ"
Dr. Sabine Donnai, "Vücudumuzdaki her şey hayatta kalmak için programlanmıştır. İyi beslenme, fiziksel aktivite ve kaliteli uyku ile desteklendiğinde, yaşlanmayla ilişkilendirdiğimiz biyolojik gerilemeyi kabul etmek zorunda değiliz" diyerek erken teşhis ve yaşam tarzı değişikliğinin önemine dikkat çekti. /MİLLİYET.COM.TR
